ลองนึกถึงผืนผ้าทอขนาดมหึมาที่แขวนอยู่กลางอาคารสถานีรถไฟเก่าในเบอร์ลิน ผ้าทอจากป่านและลินินย้อมสีธรรมชาติ ดูคล้ายผิวหนังของสิ่งมีชีวิตโบราณ ล้อมรอบด้วยประติมากรรมหินทรายที่ดูเหมือนฟอสซิลจากอนาคต พื้นเรซินเงาวาวราวกับแอ่งน้ำที่ยังไม่แห้ง — นี่คือโลกที่ Klára Hosnedlová สร้างขึ้น โลกที่เชิญชวนให้คนเดินเข้าไปหลบซ่อน ค้นหามุมส่วนตัว แล้วค่อยๆ สัมผัสมันด้วยทุกประสาทสัมผัส
Hosnedlová เกิดปี 1990 ในเมืองเล็กๆ ทางตะวันออกของเช็กเกีย เธอเริ่มเรียนจิตรกรรมที่ Academy of Fine Arts ในปราก แต่กลับพบว่าตัวเองไม่เข้ากับบรรยากาศของสตูดิโอจิตรกรรมที่ “เก่าแก่และครอบงำด้วยผู้ชาย” ในยุคนั้น งานปักด้วยมือกลายเป็นทางออก เป็นกระบวนการที่ช้า ใคร่ครวญ และท้าทายลำดับชั้นระหว่าง “ศิลปะ” กับ “งานฝีมือ” ที่ถูกกำหนดมานาน
สิ่งที่ทำให้งานของเธอแตกต่างจากศิลปินที่ใช้สิ่งทอคนอื่นๆ คือ Hosnedlová ไม่ได้แค่ทอผ้า เธอสร้างสถาปัตยกรรมทั้งหมดขึ้นมาใหม่ ผสมผสานงานปัก ประติมากรรม การแสดงสด เสียง และวัสดุธรรมชาติเข้าด้วยกัน จนกลายเป็น installation ที่รู้สึกเหมือนเดินเข้าไปในโลกอีกใบ โลกที่อยู่ระหว่างอดีตกับอนาคต ระหว่างธรรมชาติกับเครื่องจักร ระหว่างความคุ้นเคยกับความแปลกประหลาด
นิทรรศการ Embrace ที่ Hamburger Bahnhof ในเบอร์ลิน (2025) เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน Hosnedlová แปลงโถงรถไฟอุตสาหกรรมอันใหญ่โตให้กลายเป็นถ้ำธรรมชาติ ด้วยผ้าทอ 6 ผืนขนาดมหึมาที่ย้อมด้วยสีจากพืช ผืนผ้าแต่ละผืนกลายเป็นที่หลบซ่อน สร้างโซนส่วนตัวให้ผู้ชมได้เดินท่ามกลางมัน “บางครั้งผมมีปัญหาในพิพิธภัณฑ์ที่ผมยืนอยู่หน้างานแล้วทุกคนมองเห็นจากทุกทิศ ดังนั้นใน installation ผมจึงสร้างที่ซ่อนตัว” เธอเล่า
ล่าสุดในปี 2026 Hosnedlová ได้รับรางวัล Wallpaper* Design Award สาขา Best Dreamscaper และเปิดนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกที่ White Cube Bermondsey ในลอนดอน ชื่อว่า Echo ซึ่งเธอผลักขอบเขตไปอีกขั้นด้วยการนำเห็ดราชนิด reishi มาเลี้ยงบนประติมากรรม สร้างบรรยากาศชื้นคล้ายห้องปฏิบัติการใต้ดิน เสาคอนกรีตพิมพ์ 3D ถูกประดับด้วยงานปัก ขณะที่เสียงดนตรีจาก Billy Bultheel ดังออกมาจากลำโพงหลายตัว แต่ละตัวส่งเสียงต่างกัน รวมกันเป็นเสียงเดียวที่วุ่นวายและมีชีวิต
Hosnedlová มักพูดถึงความสำคัญของ “ความไม่สบายใจ” ในกระบวนการสร้างงาน เธอเลือกที่จะผลักตัวเองเข้าสู่เทคนิคและวัสดุใหม่ๆ ที่ยังไม่เชี่ยวชาญ “ถ้าทำได้ ผมจะผลักตัวเองไปสู่จุดที่ไม่รู้สึกสบายร้อยเปอร์เซ็นต์ ผมชอบความรู้สึกเมื่อไม่รู้แน่ชัดว่ากำลังทำอะไรอยู่” นั่นอาจเป็นเหตุผลว่าทำไมงานของเธอถึงรู้สึกสดและไม่หยุดนิ่ง มันเติบโต เปลี่ยนแปลง และมีชีวิตอยู่จริง — เหมือนเชื้อราที่เธอเลี้ยงบนประติมากรรม
ในยุคที่ AI สร้างภาพได้ในไม่กี่วินาที งานของ Hosnedlová เป็นเครื่องเตือนใจว่ามีบางอย่างที่เครื่องจักรทำไม่ได้ นั่นคือการสร้างโลกที่สัมผัสได้ด้วยมือ ที่มีกลิ่น มีเสียง มีความชื้น และมีร่องรอยของเวลาที่ผ่านไปจริงๆ
ติดตามผลงานของ Klára Hosnedlová ได้ที่ White Cube | Instagram
เครดิตภาพ: ผลงานโดย Klára Hosnedlová / ภาพถ่ายโดย Vitali Gelwich สำหรับ Wallpaper* Magazine
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
