กระดาษทิชชู่แผ่นหนึ่ง ชนิดที่ฉีกออกมาเช็ดโต๊ะแล้วขยำทิ้งโดยไม่คิดอะไร บนแผ่นนั้นมีใบหน้าคนวาดอยู่ ดวงตาที่มองกลับมา ผิวที่ไล่แสงเงาแบบภาพเหมือนในพิพิธภัณฑ์เก่าแก่ สองสิ่งนี้อยู่บนวัตถุเดียวกัน และนั่นคือจุดที่งานของ Helena Minginowicz เริ่มทำงานกับเรา
Helena Minginowicz เป็นศิลปินที่ทำงานอยู่ในปารีส เธอวาดภาพเหมือนด้วยเทคนิคแอร์บรัชสีอะคริลิก แต่พื้นผิวที่เธอเลือกไม่ใช่ผ้าใบหรือแผงไม้ เธอเลือกกระดาษทิชชู่และถุงพลาสติก วัสดุที่ถูกออกแบบมาให้ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง เมื่อวาดเสร็จ ภาพจะถูกประกบไว้ระหว่างแผ่นอะคริลิกหนา เปลี่ยนของบางเบาให้กลายเป็นวัตถุที่มีน้ำหนัก
สิ่งที่เธอสนใจไม่ใช่แค่ความขัดแย้งเชิงสายตาระหว่างของสูงกับของต่ำ แต่คือคำถามที่ซ่อนอยู่ข้างใต้ เธอตั้งคำถามว่าการเปลี่ยนลำดับชั้นของวัสดุจะเปลี่ยนวิธีที่เรามองเห็นคุณค่า ศักดิ์ศรี และความเป็นมนุษย์ได้อย่างไร ภาพเหมือนในประวัติศาสตร์มักสงวนไว้ให้คนสำคัญ นักบุญ ขุนนาง คนที่มีอำนาจจ่ายค่าจ้างจิตรกร
เธอเคยพูดถึงงานของตัวเองว่า ใครกันที่สมควรถูกจดจำอย่างมีศักดิ์ศรี ไม่ใช่แค่วีรบุรุษ แต่คือมนุษย์ทุกคน คำถามนี้เปลี่ยนกระดาษทิชชู่จากของทิ้งขว้างให้กลายเป็นที่รองรับใบหน้าที่ควรค่าแก่การมองนานๆ เท่ากับใบหน้าบนภาพเขียนราคาแพงในหอศิลป์
รอยยับของกระดาษไม่ได้ถูกซ่อน มันกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพ แสงตกลงบนรอยพับแล้วสร้างเงาที่จิตรกรควบคุมไม่ได้ทั้งหมด พื้นผิวที่เปราะบางนี้เองที่ทำให้ใบหน้าในภาพดูเหมือนกำลังจะสลายไป เหมือนความทรงจำที่เราพยายามเก็บไว้แต่ค่อยๆ จางลงตามเวลา
วิธีคิดแบบนี้ทำให้นึกถึงศิลปินที่เลือกทำงานด้วยเครื่องมือจำกัด อย่างที่Asahi Nagata เคยบอกว่าสามสีก็พอแล้ว การจำกัดวัสดุไม่ได้ทำให้งานเล็กลง บ่อยครั้งมันบังคับให้คนดูหันไปมองสิ่งที่สำคัญกว่า คือใบหน้า ความรู้สึก และคำถามที่งานทิ้งไว้
ปลายปีนี้ Minginowicz มีนิทรรศการเดี่ยวที่ Galerie Prima ในปารีส ผลงานที่เคยเป็นของบางเบาจะถูกแขวนบนผนัง ให้คนเดินเข้าไปหยุดดู แล้วอาจถามตัวเองว่าเคยขยำอะไรทิ้งไปโดยไม่ได้มองมันจริงๆ บ้าง
ครั้งต่อไปที่หยิบกระดาษแผ่นหนึ่งขึ้นมาเช็ดมือแล้วโยนลงถัง บางทีสิ่งที่เราทิ้งไปอาจไม่ใช่แค่กระดาษ แต่คือคำถามว่าอะไรกันที่เราตัดสินใจว่ามีค่าพอจะเก็บไว้
ติดตามผลงานของ Helena Minginowicz ได้ที่ Instagram @santa___helena
ของชิ้นนี้จากร้าน Portjolio
Postcard “Tulipa” by Naive Flora Tattoo เป็นงานศิลปะบนกระดาษแผ่นเล็ก วัสดุธรรมดาที่พาภาพวาดหนึ่งภาพเดินทางไปถึงมือใครสักคน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
Photo credit: Helena Minginowicz (@santa___helena) via Colossal
