Emi Kusano — ศิลปินที่ทำให้ AI ฝันถึงอดีตที่ไม่เคยมีจริง
มีช่วงเวลาหนึ่งในยุค 80s ที่โตเกียวเต็มไปด้วยสีสันของโฆษณาที่สัญญาว่าเทคโนโลยีจะแก้ปัญหาทุกอย่าง มีช่วงเวลาหนึ่งในยุค 90s ที่เด็กผู้หญิงทั่วญี่ปุ่นเชื่อว่าตัวเองจะแปลงร่างเป็น magical girl ได้ มีช่วงเวลาหนึ่งในยุค 2000s ที่อินเทอร์เน็ตยังเป็นพื้นที่เปิดกว้างไร้อัลกอริทึมมาคัดกรอง ความทรงจำเหล่านั้นเป็นจริงหรือเปล่า? หรือเราแค่จำมันแบบที่อยากจำ? Emi Kusano (草野 絵美) คือศิลปินที่ตั้งคำถามนี้ผ่าน AI — ไม่ใช่ในฐานะเครื่องมือสร้างภาพ แต่ในฐานะกระจกที่สะท้อนสิ่งที่เราคิดว่าเราจำได้
เธอเริ่มต้นจากการเป็นช่างภาพ street ในฮาราจูกุตั้งแต่วัยรุ่น ก่อนจะกลายเป็นนักร้องนำและโปรดิวเซอร์ของ Satellite Young — วง synthwave จากโตเกียวที่เอายุค 80s มาตีความใหม่ สิ่งที่ทำให้ Kusano ต่างจากศิลปิน AI คนอื่นคือเธอไม่ได้แค่ใช้ AI สร้างภาพสวย — เธอใช้มันเป็นเครื่องมือขุดลึกเข้าไปในความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับความทรงจำ ระหว่างวัฒนธรรมกับเทคโนโลยี ผลงานที่ทำให้เธอเป็นที่รู้จักในระดับสากลคือ Neural Fad (2023) — ซีรีส์ภาพถ่าย AI ที่จินตนาการแฟชั่น street ของโตเกียวใหม่ทั้งหมด ตั้งแต่ยุคหลังสงครามถึงอนาคต ภาพทุกภาพดูเหมือนรูปถ่ายจริง ดูเหมือนความทรงจำจริง แต่ไม่มีชิ้นไหนที่เกิดขึ้นจริง คอลเลกชันทั้ง 100 ชิ้นขายหมดภายใน 24 ชั่วโมงที่ Bright Moments Tokyo
อีกงานที่ต้องพูดถึงคือ Melancholic Magical Maiden (2024) — ซีรีส์ที่สร้างจาก p5.js ร่วมกับ AI ในฐานะ Art Blocks Curated Collection เธอรื้อสร้างสุนทรียศาสตร์ของ magical girl จากอนิเมะยุค 90s ที่เด็กหญิงมีพลังวิเศษและแปลงร่างเป็นตัวตนในอุดมคติ Kusano ไม่ได้แค่ทำให้มันดูสวยอีกครั้ง — เธอตั้งคำถามว่า archetype เหล่านี้หล่อหลอมมุมมองเรื่องเพศและสังคมของเราอย่างไร และผลงานล่าสุดอย่าง Catastrophic Forgetting (2024) ที่จัดแสดงที่ Untitled Art Fair Miami คือการสำรวจ “จิตใต้สำนึกของเครื่องจักร” — พื้นที่ที่สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมหลอมรวมและแปรเปลี่ยนอย่างอิสระ ชื่อผลงานเป็นศัพท์เทคนิคจาก AI หมายถึงปรากฏการณ์ที่โมเดลลืมสิ่งที่เรียนรู้มาเมื่อถูกเทรนด้วยข้อมูลใหม่ — อุปมาสำหรับวิธีที่เราเองก็ค่อยๆ ลืมสิ่งที่เคยเป็นตัวเรา
สิ่งที่ทำให้ Kusano น่าสนใจสำหรับ Portjolio ไม่ใช่แค่เรื่องเทคนิค แต่เป็นวิธีคิด เธอไม่ได้ใช้ AI เพื่อสร้างภาพที่ดูล้ำหรือขายของ เธอใช้มันเพื่อตั้งคำถามกับสิ่งที่เรายอมรับว่าเป็นจริง ผลงานของเธอได้จัดแสดงที่ 21st Century Museum of Contemporary Art (Kanazawa), Museum of Contemporary Art Tokyo, Saatchi Gallery, Victoria and Albert Museum และร่วมงานกับ Christie’s x Gucci ในการสร้างชุด 3D ดิจิทัลที่ใช้ AI เป็น texture ในยุคที่ใครก็สร้างภาพด้วย AI ได้ Kusano คือคนที่ทำให้เราหยุดแล้วถามว่า — ทำไปทำไม? เธอมีคำตอบที่ลึกกว่า prompt ติดตามผลงาน: emikusano.art | @emiksn
เครดิตผลงาน/ภาพ: ผลงานทั้งหมดโดย Emi Kusano / ภาพจาก emikusano.art — แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
