เส้นบนผืนผ้าของ Zui Nakamura ไม่ได้คมเหมือนเส้นปากกา มันมีขอบที่นุ่มลงเล็กน้อย เหมือนสีค่อย ๆ ซึมเข้าไปในเนื้อผ้าก่อนจะหยุด ความไม่คมนั้นไม่ใช่ความผิดพลาด แต่เป็นสิ่งที่เธอตั้งใจให้มันเป็น
Zui Nakamura หรือ なかむらずい เป็นศิลปินญี่ปุ่นที่ทำงานด้วยเทคนิคย้อมผ้าโบราณชื่อ สึสึกากิ เธอเกิดที่จังหวัดไซตามะในปี 1989 เรียนจบสาขาออกแบบสิ่งทอจากมหาวิทยาลัยศิลปะโจชิบิ และตอนนี้ยังศึกษาต่อด้านการย้อมที่เวิร์กชอปงานคราฟต์ในคานาซาวะ
สึสึกากิคือการย้อมด้วยมือ โดยใช้กรวยปลายแหลมบีบแป้งกาวที่ผสมสีลงบนผ้า คล้ายกับการบีบครีมแต่งหน้าเค้ก แป้งกาวนั้นทำหน้าที่กั้นไม่ให้สีอื่นเข้าไปในบริเวณที่กัน เป็นวิธีที่ช้า ต้องวางแผนทีละชั้น และไม่มีปุ่มยกเลิกให้กดถ้าวาดพลาด
สิ่งที่ Nakamura พูดถึงงานของตัวเองน่าสนใจ เธอบอกว่าแม้จะวาดเส้นอย่างตั้งใจและแม่นยำแค่ไหน เทคนิคนี้ก็ยังคงความรู้สึกอ่อนโยนเอาไว้เสมอ เนื้อสีที่ได้เป็นโทนด้าน ไม่มัน ไม่แบนเหมือนสีทา และมีความนุ่มที่สีหรืองานปั้นให้ไม่ได้
ภาพในงานของเธอส่วนใหญ่เป็นพืชพรรณและภูมิทัศน์ แต่ไม่ใช่การวาดต้นไม้ให้เหมือนจริง มันคือพืชที่ผ่านการกลั่นในความทรงจำมาแล้ว เธออธิบายว่าเป็นการเอาความทรงจำและอารมณ์มาประกอบขึ้นใหม่เป็นสี ต้นไม้ในผ้าจึงไม่ใช่ต้นไม้ที่ไหนต้นหนึ่ง แต่เป็นความรู้สึกที่มีต่อต้นไม้ ถูกแปลออกมาเป็นรูปทรงและโทนสี
นิทรรศการเดี่ยวของเธอที่ชื่อ In the Thicket หรือในพงไม้ รวมงานหลายชิ้นที่เล่าเรื่องภูมิทัศน์ภายในแบบนี้ ผลงานอย่าง ふたやすみ ที่แปลได้ประมาณว่าการพักสองครั้ง และ 隣の世界 หรือโลกข้าง ๆ ล้วนชวนให้คนดูหยุดช้าลง แล้วกลับไปสังเกตความงามเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวันที่มักเดินผ่าน
สิ่งที่ทำให้งานของ Nakamura ต่างจากงานวาดทั่วไป คือเวลาที่ฝังอยู่ในมัน การย้อมผ้าแบบนี้บังคับให้คนทำต้องอดทน รอแป้งกาวแห้ง รอสีติด ทำทีละชั้น ความช้านั้นกลายเป็นส่วนหนึ่งของผลงาน เพราะมันทำให้เธอต้องอยู่กับภาพในหัวนานพอจะกลั่นมันให้เหลือแต่สิ่งสำคัญ
การใช้กระบวนการเก่ามาเล่าเรื่องส่วนตัวแบบร่วมสมัยนี้ ชวนให้นึกถึงเรื่อง ไซยาโนไทป์ ภาพสีน้ำเงินที่กลับมา ที่ศิลปินรุ่นใหม่หยิบเทคนิคพิมพ์ภาพโบราณมาใช้กับพืชพรรณเหมือนกัน ทั้งสองกรณีไม่ได้ทำของเก่าให้ดูเก่า แต่ใช้ความช้าและข้อจำกัดของเทคนิคเป็นเครื่องมือบอกบางอย่างที่วิธีเร็ว ๆ บอกไม่ได้
ในวันที่ภาพถูกสร้างได้ในไม่กี่วินาที งานที่ใช้เวลาเป็นวันต่อหนึ่งชั้นสีอาจดูสวนทาง แต่บางทีคุณค่าของมันก็อยู่ตรงนั้นเอง ผ้าผืนหนึ่งที่เก็บเวลาของคนทำไว้ทั้งหมด แล้วส่งต่อความนิ่งนั้นให้คนที่ยืนมอง
ติดตามผลงานของ Zui Nakamura ได้ที่ Instagram @zuinakamura
ของชิ้นนี้จากร้าน Portjolio
Tatting Hair Clip with beads (Handmade 100%) เป็นงานถักด้วยมือทั้งชิ้น ที่ความช้าและจังหวะของมือกลายเป็นส่วนหนึ่งของชิ้นงาน เหมือนกับผ้าย้อมของ Nakamura ที่เก็บเวลาของคนทำไว้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
Photo credit: なかむらずい (Zui Nakamura) via PR TIMES
