บนดวงจันทร์ ตรงขาลงจอดของยานลำหนึ่งที่ถูกทิ้งไว้ตั้งแต่ปี 1969 มีแผ่นโลหะเล็กๆ ติดอยู่ ไม่มีใครไปปัดฝุ่นให้มัน ไม่มีลมพัด ไม่มีฝนชะ ตัวอักษรบนแผ่นนั้นยังคมชัดเหมือนวันแรก และรูปทรงของมันถูกวาดขึ้นในเยอรมนีเมื่อปี 1927 โดยชายที่ชื่อ Paul Renner
ฟอนต์นั้นคือ Futura ตอนที่ Renner ออกแบบมัน เขาตั้งใจจะพาตัวอักษรออกจากมรดกของการเขียนด้วยมือ ไม่เอาหัวเซอริฟ ไม่เอาเส้นหนาบางแบบปากกาคอแร้ง เขาหันไปหารูปทรงเรขาคณิตพื้นฐานแทน วงกลม สามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม ตัว O ของ Futura จึงเกือบเป็นวงกลมสมบูรณ์ ตัวอักษรทั้งชุดดูเหมือนถูกสร้างด้วยวงเวียนและไม้บรรทัด
แนวคิดนี้เกิดในช่วงเวลาเดียวกับ Bauhaus ยุคที่คนออกแบบเชื่อว่าฟอร์มควรมาจากหน้าที่ ไม่ใช่จากการประดับ Futura เลยไม่ได้เป็นแค่ฟอนต์สวย แต่เป็นตัวแทนของความคิดทั้งยุคหนึ่ง ว่าความเรียบง่ายและความเป็นเหตุเป็นผลคืออนาคต ชื่อ Futura เองก็แปลว่าอนาคต
ข้อความบนแผ่นป้ายที่ยานทิ้งไว้บนดวงจันทร์เขียนว่า มนุษย์จากดาวเคราะห์โลกได้มาเหยียบที่นี่เป็นครั้งแรก เรามาด้วยสันติเพื่อมวลมนุษยชาติ การเลือกฟอนต์ที่เรียบ ตรงไปตรงมา และไม่ผูกกับชาติใดชาติหนึ่งเป็นพิเศษ เข้ากับข้อความที่พยายามพูดในนามของทั้งเผ่าพันธุ์ ไม่ใช่ในนามของประเทศเดียว
ก่อนจะไปถึงดวงจันทร์ Futura ใช้ชีวิตอยู่บนโลกมานาน ในยุค 1960s โฆษณา Volkswagen Beetle ชุดที่คนในวงการยกให้เป็นตำนาน ใช้ Futura วางคู่กับพื้นที่ว่างมหาศาลและประโยคสั้นๆ ความนิ่งของฟอนต์ทำให้โฆษณาดูมั่นใจโดยไม่ต้องตะโกน หลังจากนั้นมันก็ไปอยู่บนโลโก้ของแบรนด์นับไม่ถ้วน ทั้งของกีฬาอย่างที่เห็นในงานของ Nike และของสตรีทแวร์ รวมถึงในหนังของผู้กำกับที่พิถีพิถันเรื่องตัวอักษรอย่าง Wes Anderson และ Stanley Kubrick
เรื่องที่คนไม่ค่อยพูดถึงคือ ช่วงหนึ่ง Futura เกือบถูกลบทิ้ง Paul Renner วิจารณ์ระบอบนาซีอย่างเปิดเผย และถูกจับในปี 1933 ฟอนต์แบบโมเดิร์นถูกมองว่าเป็นของต่างชาติ ไม่เป็นเยอรมัน ตัวอักษรที่ถูกกล่าวหาว่าไม่มีรากในยุคนั้น กลับกลายเป็นตัวอักษรที่เป็นสากลที่สุดชุดหนึ่งในเวลาต่อมา และเป็นชุดที่มนุษย์เลือกไปฝากไว้บนพื้นผิวนอกโลก
สิ่งที่ทำให้ Futura ไม่เคยดูเก่า อาจเป็นเพราะมันไม่ได้อิงกับรสนิยมของยุคใดยุคหนึ่ง วงกลมกับสี่เหลี่ยมไม่มีวันตกเทรนด์ เพราะมันไม่เคยพยายามตามเทรนด์ตั้งแต่แรก ความคิดแบบเดียวกันนี้ปรากฏในฟอนต์ Johnston ของรถไฟใต้ดินลอนดอน ที่ยึดโครงเรขาคณิตเรียบง่ายจนใช้ต่อเนื่องมาได้กว่าร้อยปี
รอยรองเท้าบนฝุ่นดวงจันทร์กับแผ่นป้ายที่อยู่ไม่ไกลกัน จะยังอยู่ตรงนั้นอีกนานกว่าที่คนสร้างมันจะจินตนาการได้ ในสุญญากาศไม่มีอะไรมากัดกร่อนรูปทรงของตัวอักษร วงกลมยังเป็นวงกลม เส้นตรงยังเป็นเส้นตรง เหมือนที่มันเป็นในหัวของชายคนหนึ่งเมื่อเกือบร้อยปีก่อน
ชวนดูของในร้าน Portjolio
FINAL V1 SD Holder Keychain เป็นของชิ้นเล็กที่คิดแบบเดียวกับ Futura คือลดทุกอย่างให้เหลือแต่ฟอร์มที่ทำหน้าที่ของมัน วัตถุเรียบๆ ที่ทำไว้เก็บสิ่งที่อยากเก็บไว้ให้อยู่นาน
Photo credit: NASA
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
