ปี 1957 ที่มิลาน Enzo Mari ตัดไม้แผ่นเดียวด้วยเส้นที่ต่อเนื่องกันไปจนสุด ผลที่ได้คือรูปสัตว์สิบหกตัวที่เข้ากรอบเดิมได้พอดีไม่เหลือเศษ ไม่มีชิ้นไหนซ้ำกัน และทุกชิ้นเกิดจากรอยตัดเส้นเดียว ของเล่นชิ้นนั้นชื่อ 16 Animali และมันไม่เคยดูเก่าลงเลยตลอดเกือบเจ็ดสิบปี
ปีนี้ Danese Milano นำ 16 Animali และ 16 Pesci กลับมาผลิตอีกครั้ง พร้อมกับของเล่นชุดใหม่ของ Michele De Lucchi สองแบรนด์คนละรุ่นคนละมือมาอยู่บนโต๊ะเดียวกัน แล้วชวนให้มองย้อนไปว่าทำไม Danese ถึงหมกมุ่นกับของเล่นมาตั้งแต่ต้น
Danese Milano ก่อตั้งปี 1957 โดย Bruno Danese และ Jacqueline Vodoz พวกเขาไม่ได้อยากทำแค่ของใช้สวยๆ แต่อยากทำวัตถุที่คิดมาแล้วอย่างดี ตั้งแต่ที่เขี่ยบุหรี่ไปจนถึงของเล่นเด็ก โดยมี Bruno Munari กับ Enzo Mari เป็นสองหัวคิดหลัก ของเล่นในมุมของพวกเขาไม่ใช่สินค้าเด็กที่แยกออกจากงานออกแบบจริงจัง มันคือสนามทดลองว่ารูปทรงกับความคิดจะทำงานร่วมกันได้แค่ไหน
16 Pesci ทำงานบนหลักเดียวกับ 16 Animali คือปลาสิบหกตัวจากไม้แผ่นเดียว เอาชิ้นส่วนออกมาแล้วต่อกลับได้หลายวิธี จะเรียงเป็นแถว วางซ้อนกัน หรือจับคู่ให้เป็นสัตว์ตัวใหม่ก็ได้ ไม่มีคำสั่งว่าต้องเล่นยังไง เด็กที่ได้กล่องนี้ต้องคิดต่อเอง และนั่นคือสิ่งที่ Mari ตั้งใจ เขาไม่เชื่อในของเล่นที่บอกคำตอบมาให้หมดแล้ว
อีกฟากหนึ่งของโต๊ะคือของใหม่จาก Michele De Lucchi ชื่อที่หลายคนจำได้จากยุค Memphis และจากโคมไฟ Tolomeo ที่วางอยู่บนโต๊ะทำงานทั่วโลก ช่วงหลัง De Lucchi หันมาแกะไม้เป็นบ้านเล็กๆ และรูปสัตว์ด้วยมือตัวเอง งานกับ Danese จึงเหมือนการพาลายเส้นในสมุดสเก็ตช์ของเขาออกมาเป็นของที่จับต้องได้
La Fattoria di Chele คือฟาร์มของเขา สัตว์แปดตัวโผล่ออกมาจากช่องที่เจาะไว้บนแผ่นไม้สนชิลี ท่าทางแต่ละตัวยังคงความห่ามและอารมณ์ขันของลายเส้นมือไว้ครบ มันคือคำนับให้กับตัวต่อสัตว์ของ Mari โดยไม่พยายามลอก De Lucchi เลือกเล่าด้วยสำเนียงของตัวเองที่อบอุ่นและปล่อยมือกว่า
ส่วน Chele Puzzle เป็นชิ้นส่วนรูปทรงและสีที่หยิบมาจากสเก็ตช์ของ De Lucchi ทำจากกระดาษแข็งให้พกพาง่าย คนเล่นเอาชิ้นพวกนี้ไปเรียงเป็นสัตว์หรือฉากในหัวได้ไม่จำกัด ไม่มีภาพเฉลยบนกล่อง มีแต่วัตถุดิบให้ต่อ ความคิดเรื่องดีไซน์ที่เล่นได้แบบนี้เดินคู่กับงานออกแบบร่วมสมัยอยู่เรื่อยมา เช่นเดียวกับที่ IKEA หยิบแนวคิดความสนุกที่ใช้งานได้จริงมาเป็นแกนของคอลเลกชัน PS 2026
สิ่งที่ทั้งสี่ชิ้นมีร่วมกันคือความเชื่อว่าการเล่นไม่จำเป็นต้องมากเรื่อง ยิ่งของเล่นทุกวันนี้มีไฟ มีเสียง มีจอ คอยเร้าตลอดเวลา ตัวต่อไม้ที่เงียบและปล่อยให้คนคิดเองกลับดูมีที่ทางขึ้นมา มันไม่ได้ทำงานแทนเรา แต่รอให้เราลงมือจัดวางเอง
เกือบเจ็ดสิบปีผ่านไป ไม้แผ่นที่ Mari ตัดยังชวนให้มือขยับเหมือนเดิม และคำถามที่ค้างอยู่อาจไม่ใช่ว่าของเล่นที่ดีต้องหน้าตาแบบไหน แต่เป็นว่าเราเหลือพื้นที่ให้ตัวเองได้คิดต่อเองมากแค่ไหน ในของที่เราหยิบมาเล่นทุกวัน
Photo credit: Danese Milano via Wallpaper*
ชวนดูของในร้าน Portjolio
Postcard Sunflower จาก Naive Flora วาดด้วยลายเส้นแบบเด็กๆ ที่ไม่พยายามให้เนี้ยบ เข้ากับความคิดเรื่องการเล่นและจินตนาการที่ Danese พูดถึง สีสดและท่าทีปล่อยมือแบบเดียวกัน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
