ในพิพิธภัณฑ์เก่าแห่งหนึ่ง มีแผ่นหินวางพิงผนัง บนนั้นมีตัวอักษรละตินสลักลึกลงไป คนที่เดินผ่านส่วนใหญ่อ่านมันไม่ออก เพราะเป็นภาษาที่ไม่มีใครพูดแล้ว แต่เกือบทุกคนรู้สึกตรงกันอย่างหนึ่ง นั่นคือมันดูสำคัญ ดูเป็นทางการ ดูเหมือนกำลังประกาศอะไรบางอย่าง
ความรู้สึกนั้นไม่ได้มาจากความหมายของคำ แต่มาจากรูปร่างของตัวอักษร และรูปร่างเดียวกันนี้เองที่คุณเห็นบนโปสเตอร์หนังฟอร์มยักษ์ ปกหนังสือ และป้ายแบรนด์หรูอยู่ทุกวัน
ตัวอักษรที่คนออกแบบกราฟิกเรียกกันว่า Trajan ไม่ใช่สิ่งที่มีใครคิดขึ้นใหม่ในยุคคอมพิวเตอร์ ปี 1989 นักออกแบบตัวอักษรชื่อ Carol Twombly ทำงานให้ Adobe และเลือกถอดแบบตัวอักษรชุดหนึ่งขึ้นมาเป็นฟอนต์ดิจิทัล ต้นแบบของเธออยู่ที่ฐานของเสาทราจันในกรุงโรม แผ่นจารึกที่สลักไว้ตั้งแต่ราวปี ค.ศ. 113
จารึกแผ่นนั้นถือกันว่าเป็นตัวอย่างที่ดีที่สุดของสิ่งที่เรียกว่าโรมันสแควร์แคปิตัล ตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ที่ชาวโรมันใช้กับงานทางการ มันมีสัดส่วนที่ลงตัวจนคนศึกษาตัวอักษรกลับไปดูซ้ำมาตลอดสองพันปี เส้นตั้งหนา เส้นโค้งบางลงเป็นจังหวะ และปลายเส้นบานออกเล็กน้อยเป็นเซอริฟ
สิ่งที่คนมักเข้าใจผิดคือคิดว่าเส้นหนาบางในตัวอักษรพวกนี้เกิดจากสิ่ว จริงๆ แล้วก่อนช่างจะแกะหิน มีคนเขียนตัวอักษรลงบนแผ่นหินด้วยพู่กันแบนก่อน พู่กันที่เอียงทำมุมทำให้เส้นหนึ่งหนาและอีกเส้นบางโดยธรรมชาติ ช่างแกะแค่เดินตามรอยพู่กันนั้น รูปทรงของ Trajan จึงเป็นร่องรอยของเครื่องมือสองชิ้นซ้อนกัน ทั้งพู่กันและสิ่ว
อีกเรื่องที่หลายคนไม่ทันสังเกตคือ Trajan มีแต่ตัวพิมพ์ใหญ่ ไม่มีตัวพิมพ์เล็ก เพราะชาวโรมันยังไม่มีระบบตัวพิมพ์เล็กแบบที่เรารู้จัก ตัวพิมพ์เล็กเพิ่งพัฒนาขึ้นทีหลังหลายร้อยปี ความไม่มีตัวเล็กนี้เองที่ทำให้ Trajan ดูเป็นทางการเสมอ เพราะทั้งบรรทัดยืนสูงเท่ากันหมด เหมือนคำประกาศที่ไม่ยอมพูดเบา
นี่คือเหตุผลที่ Trajan กลายเป็นตัวเลือกแรกของงานที่อยากดูมีน้ำหนักและน่าเชื่อถือ ตั้งแต่โปสเตอร์หนังดราม่า ปกหนังสือ ป้ายมหาวิทยาลัย ไปจนถึงโลโก้แบรนด์เครื่องหอมและไวน์ ความสง่างามของหินโรมันถูกยกขึ้นมาวางบนจอและกระดาษ โดยที่คนดูไม่ต้องรู้ประวัติของมันเลยก็ยังรู้สึกได้
เบื้องหลังความสง่างามนั้นคือฝีมือของคนเขียนและคนแกะที่ไม่มีใครรู้ชื่อ พวกเขาทำงานด้วยมือทีละตัว เช่นเดียวกับช่างเขียนป้ายรุ่นหลังที่เรายังเห็นได้ในงาน ตัวอักษรลายมือข้างถนน ที่ยังคงเขียนด้วยพู่กันจนถึงทุกวันนี้
เกือบสองพันปีก่อน มีคนตั้งใจเขียนตัวอักษรให้ดูดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อสรรเสริญจักรพรรดิองค์หนึ่งที่วันนี้เหลือเพียงชื่อ ตัวจักรพรรดิหายไปนานแล้ว แต่รูปทรงของตัวอักษรที่ใช้ยกย่องเขากลับยังทำงานอยู่ และบางที สิ่งที่อยู่ยืนที่สุดในเรื่องนี้ อาจไม่ใช่คนที่ถูกจารึกถึง แต่คือมือที่ลงเส้นแรกเอาไว้
ชวนดูของในร้าน
Daydream Ring pink star แหวนแฮนด์เมดรูปดาวดวงเล็ก ก็เหมือนเครื่องหมายเล็กๆ ที่คนตั้งใจทำด้วยมือ และให้ความหมายเกินขนาดของตัวมันเอง เช่นเดียวกับตัวอักษรที่สลักไว้บนหิน
Photo credit: Valleluce, János Szüdi, Dhiwagaran Parthiban, dav other, Imrane Alferd, Katie Kalmykova / Unsplash
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
