Nour Jaouda — เมื่อผ้าย้อมมือกลายเป็นภูมิทัศน์แห่งความทรงจำ
ผ้าฝ้ายย้อมด้วยสีจากพืช โครงเหล็กขึ้นสนิม เศษผ้าที่ถูกตัดแล้วเย็บกลับเข้าด้วยกัน — มันไม่ใช่งาน textile ในความหมายเดิม ไม่ใช่ผ้าทอเพื่อใช้งาน ไม่ใช่ tapestry เพื่อประดับผนัง แต่เป็นสิ่งที่อยู่ตรงกลางระหว่างจิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรมชั่วคราว นี่คืองานของ Nour Jaouda — ศิลปินชาวลิเบียที่กำลังเปลี่ยนวิธีที่โลกศิลปะมองผ้าไปตลอดกาล
Jaouda เกิดปี 1997 ในลิเบีย เติบโตท่ามกลางความไม่แน่นอนทางการเมืองและการย้ายถิ่น ปัจจุบันเธอใช้ชีวิตสลับระหว่างไคโรและลอนดอน — สองเมืองที่หล่อหลอมตัวตนทางวัฒนธรรมของเธอในแบบที่ไม่มีเมืองใดเมืองหนึ่งทำได้โดยลำพัง เธอจบปริญญาโทสาขาจิตรกรรมจาก Royal College of Art กรุงลอนดอน แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าวุฒิการศึกษาคือวิธีที่เธอทำงาน
กระบวนการของ Jaouda เริ่มจากการหาผ้าในตลาดใกล้บ้านทั้งในไคโรและลอนดอน จากนั้นเธอแยกชิ้นส่วน ย้อมด้วยสีจากพืชในโทนสีธรรมชาติที่อิ่มตัวลึก — สีที่มีพลังและความไม่แน่นอนในตัวเอง ผ้าแต่ละชิ้นถูกเปลี่ยนสภาพทางกายภาพจนสีมีชีวิตขึ้นมา จากนั้นเข้าสู่กระบวนการ décollage หรือการตัดออก — สิ่งที่เธอเรียกว่า “กลยุทธ์ที่รุนแรงและกวีในเวลาเดียวกัน ทำลายพอๆ กับสร้างสรรค์ การรื้อถอนกลายเป็นการเพิ่มเติม ไม่ใช่การลบล้าง” ชิ้นส่วนที่ถูกตัดถูกประกอบกลับเป็น tapestry เชิงประติมากรรม ทีละชั้น ทีละชั้น
ผลงานชิ้นสำคัญที่สุดของเธอในช่วงนี้คือนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกในสถาบัน “Matters of time” ที่ Spike Island เมือง Bristol สหราชอาณาจักร เธอสร้างพื้นที่คล้ายเต็นท์ขนาดใหญ่ภายในแกลเลอรีขนาดมหึมาของ Spike Island — ได้แรงบันดาลใจจาก Khayamiya ศิลปะการ appliqué โบราณของอียิปต์ที่ใช้ตกแต่งภายในเต็นท์สำหรับพิธีกรรมทางสังคม ทั้งงานศพ การถือศีลอดรอมฎอน และการเฉลิมฉลองอีด สิ่งที่เธอสร้างไม่ใช่แค่งานศิลปะ แต่เป็นที่พักพิงชั่วคราว — พื้นที่แห่งการรำลึก การนั่งลง และการทบทวน
งาน appliqué นี้เกิดขึ้นจากการร่วมงานกับช่างฝีมือระดับปรมาจารย์จาก Chariah-el-Khayamia หรือ “ถนนช่างทำเต็นท์” ย่านประวัติศาสตร์ในไคโร พวกเขาปักลวดลายที่ Jaouda ออกแบบลงบนผ้าที่เธอย้อมและเตรียมไว้ด้วยมือ — งานทั้งหมดยาวกว่า 12 เมตร ก่อนที่ Jaouda จะเพิ่ม appliqué ชั้นสุดท้ายด้วยตัวเอง
สิ่งที่ทำให้ Jaouda น่าจับตาคือเธอไม่ได้แค่ทำงาน textile — เธอใช้ผ้าเป็นภาษาสำหรับพูดเรื่องการพลัดถิ่น อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และความทรงจำที่กำลังจะหายไป ผ้าแต่ละชิ้นคือภูมิทัศน์แห่งความทรงจำ — landscapes of memory — ที่รูปทรง สี และลวดลายชี้ไปยังการเผชิญหน้าต่างๆ ข้ามกาลเวลาและพื้นที่ ผลงานของเธออยู่ในคอลเลกชันของ Tate, Arts Council England, The Hepworth Wakefield และ Guggenheim Abu Dhabi เธอเคยแสดงใน Venice Biennale ครั้งที่ 60, Islamic Arts Biennale ที่ Jeddah, Hauser & Wirth และ Art Basel Statements
สำหรับ Portjolio แล้ว Jaouda คือตัวอย่างของศิลปินที่เข้าใจว่า craft ไม่จำเป็นต้องแยกจาก concept ผ้าย้อมมือเป็นได้ทั้งวัตถุ ภาพวาด ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม — ถ้าคนทำมันมีเรื่องที่ต้องเล่า
ลิงก์: nourjaouda.com | Instagram: @nourjaouda
เครดิตผลงาน: ผลงานทั้งหมดโดย Nour Jaouda / ภาพจากเว็บไซต์ศิลปิน nourjaouda.com / ภาพ “A House between two houses” โดย Nicholas Knight
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
