เมื่อซองจดหมายกลายเป็นพื้นที่จัดแสดง
ทุกเดือน มีซองสีสดใสถูกส่งออกจาก Glasgow ไปยังตู้จดหมายทั่วโลก ข้างในมีโปสการ์ดสี่ใบ พิมพ์ด้วยเครื่อง Risograph บนกระดาษรีไซเคิล หมึกถั่วเหลืองซึมเข้าเนื้อกระดาษ ทิ้งพื้นผิวที่เครื่องพิมพ์ดิจิทัลไม่มีทางจำลองได้
สิ่งนี้ดำเนินมาแล้ว 100 เดือน โดยคนคนเดียวที่เริ่มต้นจากเครื่องพิมพ์มือสองในห้องนอน
Gabriella Marcella กับ Risotto Studio
Gabriella Marcella จบจาก Glasgow School of Art ในปี 2012 พร้อมรางวัล Deutsche Bank Award for Creative Practice และเครื่อง Risograph ที่ซื้อมือสอง เธอตั้งสตูดิโอชื่อ Risotto ที่ The Glue Factory — โกดังเก่าที่กลายเป็นพื้นที่ทำงานของกลุ่มครีเอทีฟใน Glasgow ตอนแรกมันเป็นแค่ร้านพิมพ์เล็กๆ ที่ทำสินค้ากระดาษด้วยเทคนิค Risograph
แต่ถึงปี 2017 Marcella เริ่มรู้สึกว่าเธออยากแบ่งปันผลงานของคนอื่นด้วย ไม่ใช่แค่ของตัวเอง จึงเกิด Riso Club — บริการสมัครสมาชิกรายเดือนที่ส่งโปสการ์ด Risograph สี่ใบจากศิลปินสี่คนถึงบ้านสมาชิกทุกเดือน ไม่แสวงผลกำไร รายได้ทั้งหมดกลับไปหาศิลปินโดยตรง
400 ใบ 40 ประเทศ กับวิธีเลือกที่ไม่เหมือนใคร
Marcella ไม่เคยเปิดรับสมัครศิลปินแบบ open call เธอบอกว่ามันรู้สึกท่วมท้นเกินไป — ต้องนั่งคัดผลงานจำนวนมากจากคนที่เราไม่รู้จัก แทนที่จะทำแบบนั้น เธอเลือกจากสิ่งที่พบเจอในชีวิตประจำวัน งานที่เห็นบน feed งานที่เจอในนิทรรศการ ภาพประกอบในนิตยสารที่หยิบขึ้นมาอ่าน
ท่าทีแบบนี้ทำให้ Riso Club มีคุณภาพที่ต่างออกไป มันไม่ใช่ platform ที่ใครก็เข้ามาได้ แต่ก็ไม่ได้ปิดกั้น มันถูกคัดสรรด้วยสายตาของคนคนเดียวที่ใช้เวลาสังเกตจริงๆ ผลลัพธ์คือศิลปินกว่า 400 คนจาก 40 ประเทศ ผ่านโปสการ์ดกว่า 400 แบบ ที่แต่ละใบมีร่องรอยของหมึก Risograph ที่ไม่เหมือนกันเลย
เมื่อ Risograph คือท่าที ไม่ใช่แค่เทคนิค
Risograph เป็นเครื่องพิมพ์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อความเร็วและปริมาณ สร้างขึ้นในญี่ปุ่นสำหรับงานสำนักงาน แต่นักออกแบบทั่วโลกเอามันมาใช้ในงานศิลปะ เพราะสิ่งที่เครื่องพิมพ์ตัวนี้ให้คือความไม่สมบูรณ์แบบที่ควบคุมได้ — สีที่ซ้อนทับกันแล้วเกิดเฉดใหม่ที่ไม่ได้ตั้งใจ พื้นผิวของหมึกถั่วเหลืองบนกระดาษรีไซเคิลที่มีน้ำหนักต่างจากงานพิมพ์ดิจิทัล
สิ่งที่ Marcella ทำกับ Risotto ไม่ใช่แค่การเลือกใช้เทคนิคการพิมพ์ มันคือการเลือกจังหวะของการสื่อสาร ในยุคที่ทุกอย่างเป็น digital subscription ที่มาถึงทันทีแล้วหายไปใน feed การรอซองจดหมายเดือนละครั้ง เปิดออก แล้วเจอภาพที่คนวาดจากอีกฟากโลก พิมพ์ด้วยมือจาก Glasgow — มันเป็นประสบการณ์ที่ช้า เงียบ และจับต้องได้
นิทรรศการ Riso Club 100 จัดขึ้นที่ The Glue Factory Galleries ใน Glasgow เมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา แสดงโปสการ์ดทั้ง 400 แบบตลอดระยะเวลาโครงการ พร้อม workshop จากนักออกแบบอย่าง Anthony Burrill และ Marina Willer สิ่งที่เริ่มจากห้องนอนของ Marcella กลายเป็นแผนที่จุดแดงกระจายไปทั่วโลก — Riso Club Atlas ที่แขวนอยู่บนผนังสีเหลือง แสดงจุดหมายปลายทางทุกแห่งที่ซองเหล่านี้เคยเดินทางไปถึง
สินค้าของ Risotto วางขายที่ Tate, Liberty London และ Selfridges ทีมงานทั้งหมดเป็นผู้หญิง ทุกอย่างผลิตในสตูดิโอ และ Marcella เพิ่งย้ายเข้าพื้นที่ใหม่ขนาด 100 ตารางเมตรที่เคยเป็นโรงพิมพ์ซิลค์สกรีน เธอออกแบบพื้นที่นี้ด้วยตัวเอง ด้วยสีสันที่เป็นเอกลักษณ์เดียวกับงานพิมพ์ของเธอ
ติดตามผลงานของ Gabriella Marcella และ Risotto Studio ได้ที่ risottostudio.com | Instagram @risikiyo
รูปภาพทั้งหมดเป็นผลงานของศิลปินจาก Riso Club และ Risotto Studio ภาพจาก Colossal, shared with permission
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
