ลองนึกภาพขิง ขมิ้น มันเทศ เม็ดมะม่วงหิมพานต์ และเปลือกโกโก้ ถูกประกอบเข้าด้วยกันเป็นร่างของสิ่งมีชีวิตที่ไม่เคยมีอยู่จริง จากนั้นร่างเหล่านั้นก็ถูกหล่อด้วยบรอนซ์ — กระบวนการที่เปลี่ยนสิ่งมีชีวิตหนึ่งให้กลายเป็นอีกสิ่งหนึ่ง และหยุดการเคลื่อนไหวของวัตถุที่เคยเน่าเปื่อยได้ให้กลายเป็นนิรันดร์
นี่คือโลกของ Diambe — ศิลปินชาวบราซิลจากริโอเดจาเนโร เกิดปี 1993 ที่ทำงานข้ามเส้นแบ่งระหว่างจิตรกรรม ประติมากรรม ภาพยนตร์ และสิ่งทอ ด้วยภาษาทางศิลปะที่ธรรมชาติ พิธีกรรม และการเคลื่อนไหว ถักทอเข้าด้วยกันเป็นเรื่องเล่าแบบ hybrid ที่ไม่อาจจัดอยู่ในกรอบใดกรอบหนึ่ง
สิ่งที่ทำให้ Diambe น่าสนใจไม่ใช่แค่ผลงาน แต่เป็นกระบวนการ ศิลปินผสม egg tempera ขึ้นเอง — เทคนิคโบราณที่ใช้ไข่เป็นตัวประสาน — ด้วยความตระหนักรู้ถึงประเพณีที่ย้อนไปหลายศตวรรษ ทั้งจากแอฟริกาและบราซิล ภาพวาดของ Diambe ไม่ใช่ landscape ธรรมดา แต่เป็นทิวทัศน์ที่ซ้อนทับไปด้วยร่างกาย ธรรมชาติ และสิ่งมีชีวิตในจินตนาการ สีสันอุ่นหนักแบบดินและแร่ธาตุ ราวกับภาพเขียนเหล่านั้นเองก็ถูกปลูกขึ้นมาจากพื้นดิน
ในนิทรรศการ “honey honey honey” ที่ kaufmann repetto นิวยอร์ก (ตุลาคม–ธันวาคม 2024) Diambe นำเสนอ novas mucosas — ชุดสิ่งมีชีวิตข้ามสายพันธุ์ที่ปรากฏในรูปบรอนซ์ patinated สีทองและสีดำ ควบคู่กับจิตรกรรมทิวทัศน์ที่วาดด้วย tempera บนผ้าลินิน ชื่อนิทรรศการมาจากความใกล้ชิดที่ศิลปินมีกับผึ้ง ขี้ผึ้ง และกลิ่นน้ำผึ้ง ตลอดกระบวนการสร้างสรรค์ — เพราะเทคนิค lost-wax casting ที่ Diambe ใช้นั้นเริ่มต้นจากขี้ผึ้งจริงๆ
ผลงานชิ้นที่โดดเด่นคือ “honeycomb iv pure honey” (2024) — ประติมากรรมบรอนซ์ patinated ขนาด 36 x 26 x 25 ซม. ที่ดูเหมือนรังผึ้งที่ถูกแปรสภาพเป็นโลหะ พื้นผิวเป็นหลุมลึกคล้ายรังผึ้งจริง แต่ความแวววาวของบรอนซ์ทำให้มันดูเหมือนวัตถุจากยุคโบราณ — หรืออาจเป็นจากอนาคต สิ่งที่น่าสนใจคือวิธีที่ Diambe ทำให้เส้นแบ่งระหว่าง “สิ่งมีชีวิต” กับ “วัตถุ” เลือนหายไป
ผลงานล่าสุดของ Diambe ในปี 2026 อย่าง “Quando eu chegar em casa VI” (เมื่อฉันกลับถึงบ้าน) เป็นจิตรกรรม tempera บนผ้าลินิน ขนาด 90 x 60 ซม. ที่จัดแสดงผ่าน Simões de Assis — แกลเลอรีในเซาเปาโลและกูรีตีบา งานชิ้นนี้สะท้อนถึงการกลับสู่รากเหง้าของศิลปิน ทิวทัศน์ที่ปรากฏเป็นเหมือนแผนที่ทางจิตใจ เส้นสายของภูเขาและแม่น้ำซ้อนทับกับร่างกายที่ไม่ชัดเจน ทุกอย่างไหลเข้าหากัน
ในยุคที่ศิลปะร่วมสมัยมักพึ่งพาเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัล Diambe เลือกเส้นทางตรงข้าม — กลับไปหาวัสดุธรรมชาติ เทคนิคโบราณ และกระบวนการที่ต้องใช้มือทั้งสองข้าง ขี้ผึ้ง ไข่ ดินสี และพืชผัก กลายเป็นเครื่องมือในการสำรวจคำถามร่วมสมัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ และความหมายของ “การแปรสภาพ” ในทุกระดับ
Portjolio เลือกเขียนถึง Diambe เพราะเชื่อว่าศิลปินคนนี้กำลังทำสิ่งที่หายากในวงการศิลปะปัจจุบัน — สร้างงานที่มีรากลึกทางวัฒนธรรมและวัสดุ แต่พูดภาษาที่คนทั้งโลกเข้าใจได้ งานของ Diambe ไม่ได้ต้องการคำอธิบาย แค่ยืนดู ก็รู้สึกได้ว่ามีบางอย่างเคลื่อนไหวอยู่ข้างใน
ติดตามผลงานของ Diambe ได้ที่ Artsy | kaufmann repetto | Simões de Assis
เครดิตผลงาน: Diambe / ภาพจาก kaufmann repetto, New York — นิทรรศการ “honey honey honey” (2024) และ Artsy
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
