หนึ่งวันก่อนที่ Marilyn Monroe จะจากไป ช่างภาพ Allan Grant ถ่ายรูปเธอที่บ้านพักใน Brentwood ได้ 432 ภาพ มีเพียง 8 ภาพที่ได้ตีพิมพ์ใน Life

ในภาพเหล่านั้น เธอไม่ได้โพสท่า เธอกำลังอ่านบทสัมภาษณ์ของตัวเอง — กวาดตามองคำที่เธอเคยพูด ใบหน้าเปลี่ยนจากยิ้มเป็นนิ่ง จากนิ่งเป็นเงียบสนิท

ภาพเหล่านั้นไม่เคยถูกเผยแพร่ครบ จนถึงตอนนี้

Marilyn Monroe portrait photograph 1953 — Photo: Frank Powolny, Wikimedia Commons
Marilyn Monroe, 1953 — Photo: Frank Powolny

Marilyn Monroe: A Portrait คือนิทรรศการที่ National Portrait Gallery ลอนดอน เปิดให้ชม 4 มิถุนายน ถึง 6 กันยายน 2026 ในวาระ 100 ปีวันเกิดของ Monroe

นิทรรศการรวบรวมผลงานจากช่างภาพกว่า 20 คน ตั้งแต่ André de Dienes ที่ถ่ายเธอตั้งแต่ยังเป็น Norma Jeane วัยรุ่นที่ยังไม่เปลี่ยนชื่อ ไปจนถึง George Barris ผู้ถ่ายภาพชุดสุดท้ายของเธอบนชายหาด Santa Monica เพียงไม่กี่สัปดาห์ก่อนจากไป

ที่เหลือคือช่างภาพระดับตำนาน — Cecil Beaton, Philippe Halsman, Eve Arnold, Richard Avedon, Alfred Eisenstaedt, Milton Greene — แต่ละคนจับ Monroe ในอารมณ์ที่ต่างกันออกไปจนเหมือนถ่ายคนละคน

Portrait of young Marilyn Monroe in black and white — Wikimedia Commons
Marilyn Monroe ในช่วงต้นอาชีพ — Photo: Wikimedia Commons

สิ่งที่ทำให้นิทรรศการนี้ต่างออกไปคือ มันไม่ได้ยกย่อง Monroe ในฐานะ icon มันจัดวางเธอในฐานะผู้ร่วมสร้างภาพ

Monroe เข้าใจแสงและมุมกล้องดีกว่าช่างภาพหลายคนที่ถ่ายเธอ เธอเลือก look ด้วยตัวเอง กำกับท่าทาง และมีสิทธิ์ปฏิเสธรูปที่เธอไม่ต้องการให้ตีพิมพ์ ไม่ค่อยมีนักแสดงยุค 50s ที่ถืออำนาจแบบนั้นเหนือภาพลักษณ์ของตัวเอง

Cecil Beaton ถ่ายเธอด้วยสายตาของคนที่ชินกับ portrait ชนชั้นสูง สิ่งที่เขาได้กลับมาไม่ใช่ glamour แต่คือ vulnerability ที่ Monroe เลือกจะเปิดให้เห็น Eve Arnold ถ่ายเธอเงียบ ๆ ระหว่างอ่านหนังสือบนสนามหญ้าที่ Long Island ปี 1955 — ภาพที่ไม่ได้พยายามจะสวย แต่กลับสวยในแบบที่จัดวางไม่ได้ Richard Avedon ดึงเธอออกจากบทบาท “Marilyn” จนเธอเผลอปล่อยหน้ากาก — ภาพที่ถูกเรียกว่า portrait ที่ “จริง” ที่สุดของเธอ

นอกจากภาพถ่ายยังมีงานศิลปะ — Andy Warhol เอาใบหน้าเธอไปวางบนพื้นทอง ทำให้กลายเป็นสัญลักษณ์ทางศิลปะที่แยกตัวออกจากคนจริง Pauline Boty วาด The Only Blonde in the World (1963) มองเธอในฐานะ subject ที่ถูกทั้งบูชาและทำให้เป็นวัตถุพร้อมกัน

Marilyn Monroe portrait photograph 1961 — Wikimedia Commons
Marilyn Monroe, 1961 — Photo: Wikimedia Commons

ภาพถ่ายและงานศิลปะกว่า 100 ชิ้นในนิทรรศการไม่ได้เรียงตามลำดับเวลา แต่เรียงตามเลเยอร์ของ “Marilyn” — จาก cheesecake pin-up สมัย Norma Jeane จนถึงภาพสุดท้ายที่ชายหาด ทุกภาพถามคำถามเดียวกัน: Monroe ในภาพนี้คือตัวตนจริง หรือตัวตนที่เธอเลือกจะเป็น

คำตอบไม่เคยชัดเจน และบางทีนั่นคือสิ่งที่ทำให้คนยังมองเธออยู่ หลังจากผ่านมาหนึ่งศตวรรษ

นิทรรศการ Marilyn Monroe: A Portrait จัดแสดงที่ National Portrait Gallery กรุงลอนดอน 4 มิถุนายน – 6 กันยายน 2026 บัตรเข้าชมเริ่มต้น 25 ปอนด์ curate โดย Rosie Broadley

ภาพประกอบบทความจาก Wikimedia Commons / ภาพ exhibition courtesy of National Portrait Gallery, London / ภาพ Sam Shaw © Shaw Family Archives

แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด