บนแผ่นโลหะสเตนเลสขนาดราวฝ่ามือ มีข้อความสั้นๆ สลักไว้ว่ามนุษย์จากดาวเคราะห์โลกได้มาเหยียบดวงจันทร์เป็นครั้งแรก เดือนกรกฎาคม ปี 1969 แผ่นนั้นยังอยู่ที่นั่น ติดกับขาของยานลงจอด ในที่ที่ไม่มีลมและไม่มีฝน และตัวอักษรบนแผ่นนั้นคือ Futura
Futura ไม่ได้เกิดมาเพื่อไปอวกาศ มันถูกออกแบบโดย Paul Renner นักออกแบบชาวเยอรมัน เสร็จในปี 1927 ในช่วงที่แนวคิดแบบ Bauhaus กำลังเปลี่ยนวิธีมองงานออกแบบทั้งหมด Renner สร้างตัวอักษรจากรูปทรงเรขาคณิตพื้นฐาน วงกลม สามเหลี่ยม สี่เหลี่ยม ตัว o เกือบเป็นวงกลมสมบูรณ์ ขาของตัวอักษรตรงและบาง ไม่มีลวดลายส่วนเกิน
ชื่อ Futura มาจากคำที่แปลว่าอนาคต และมันก็ทำตัวสมชื่อ ในยุคที่ฟอนต์ส่วนใหญ่ยังอ้างอิงลายมือหรืองานแกะตัวพิมพ์แบบเก่า Futura เลือกตัดอดีตทิ้ง แล้วบอกว่าตัวอักษรไม่จำเป็นต้องเลียนแบบมือคน มันเป็นวัตถุที่ออกแบบได้ด้วยเหตุผลและรูปทรง ความคิดแบบนี้ทำให้มันดูเย็น สะอาด และไม่ผูกกับยุคสมัยใดยุคหนึ่งจนเกินไป
ความเป็นกลางตรงนั้นเองที่ทำให้มันถูกหยิบไปใช้ในที่ต่างๆ มากมาย ตั้งแต่โฆษณา บรรจุภัณฑ์ ปกหนังสือ ไปจนถึงโลโก้แบรนด์ระดับโลก มันไม่ตะโกน ไม่เรียกร้องความสนใจ แต่ทำงานเงียบๆ อยู่เบื้องหลังข้อความ คล้ายกับที่เราเคยเล่าถึง ฟอนต์ Johnston ของรถไฟใต้ดินลอนดอน ที่ดีจนคนแทบไม่ทันสังเกตว่ามันอยู่ตรงนั้นมานานแค่ไหน
เมื่อ NASA ต้องเลือกตัวอักษรไปสลักบนแผ่นที่จะอยู่บนดวงจันทร์ตลอดกาล Futura จึงเป็นคำตอบที่เข้าใจได้ มันอ่านง่าย ดูเป็นเหตุเป็นผล และไม่มีกลิ่นของชาติใดชาติหนึ่งหรือยุคใดยุคหนึ่งติดอยู่ ข้อความบอกว่ามาอย่างสันติเพื่อมวลมนุษยชาติ และตัวอักษรที่ใช้ก็พยายามไม่เป็นของใครเป็นพิเศษ เหมือนถูกออกแบบมาให้เป็นเสียงกลางๆ ของคนทั้งโลก
มีรายละเอียดที่ชวนคิดอยู่ในเรื่องของ Renner เอง เขาต่อต้านแนวคิดของพรรคนาซีอย่างเปิดเผย และถูกบีบให้ออกจากตำแหน่งในเยอรมนีช่วงทศวรรษ 1930 ตัวอักษรที่เขาวางใจว่าควรเป็นเหตุเป็นผลและเป็นสากล สวนทางกับบรรยากาศการเมืองที่เขาอยู่ หลายสิบปีต่อมา ตัวอักษรชุดนี้กลับไปไกลกว่าที่ใครคาด ไปอยู่ในที่ที่การเมืองบนโลกตามไปไม่ถึง
บนพื้นผิวดวงจันทร์ไม่มีการกัดกร่อนแบบที่เกิดบนโลก ไม่มีออกซิเจน ไม่มีน้ำ ไม่มีลมพัด แผ่นป้ายและตัวอักษร Futura บนนั้นจึงน่าจะคงรูปอยู่ได้นานกว่าสิ่งก่อสร้างเกือบทุกอย่างที่มนุษย์เคยทำบนโลก เป็นไปได้ว่ามันจะอยู่ที่นั่นนานกว่าตัวภาษาที่เราใช้เขียนมันด้วยซ้ำ
เราคุ้นกับ Futura มากจนมองข้ามมันไปบนปกหนังสือ บนป้าย บนกล่องสินค้าในซูเปอร์มาร์เก็ต ตัวอักษรที่ดูธรรมดาที่สุดชุดหนึ่ง กลับเป็นตัวอักษรชุดแรกที่ออกไปอยู่นอกโลก คราวหน้าที่เห็นวงกลมเรียบๆ ของตัว o แบบ Futura ที่ไหนสักแห่ง อาจลองนึกว่ารูปทรงเดียวกันนี้ กำลังนิ่งอยู่บนดวงจันทร์มาเกือบหกสิบปีแล้ว
ของชิ้นนี้จากร้าน Portjolio
FINAL V1 SD Holder Keychain วัตถุชิ้นเล็กที่เปลี่ยนไอคอนโฟลเดอร์ในจอให้กลายเป็นของจริงในมือ ฟอร์มเรียบและมีเหตุผลแบบเดียวกับที่ทำให้ตัวอักษรเรขาคณิตดูเป็นมิตรกับทุกยุค
Photo credit: NASA (public domain)
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
