ลำแสงหนึ่งตกกระทบพื้นเวทีว่างเปล่า ไม่มีนักร้อง ไม่มีนักแสดง มีแต่โครงสร้างขนาดใหญ่ที่หายใจเข้าออกช้าๆ ราวกับสิ่งมีชีวิต
นั่นคือจุดเริ่มต้นของ Es Devlin
Es Devlin เป็นศิลปินและนักออกแบบเวทีชาวอังกฤษที่ทำงานมากว่า 30 ปี ผลงานของเธอปรากฏอยู่ทุกที่ ตั้งแต่คอนเสิร์ตของ Beyoncé, Adele และ U2 ไปจนถึงพิธีปิดโอลิมปิก London 2012 และ Super Bowl halftime show แต่สิ่งที่ทำให้งานของเธอต่างจากนักออกแบบเวทีคนอื่นไม่ใช่ขนาด ไม่ใช่งบประมาณ แต่คือท่าทีที่เธอมีต่อพื้นที่
Devlin ไม่เคยมองเวทีเป็นแค่ฉากหลังสำหรับการแสดง เธอมองมันเป็นประติมากรรมที่เคลื่อนไหว เป็นพื้นที่ที่แสง เสียง และร่างกายมนุษย์พบกันแล้วสร้างสิ่งที่ไม่เคยมีอยู่ก่อน เธอเรียกผู้ชมว่า “temporary societies” — สังคมชั่วคราวที่เกิดขึ้นเฉพาะในช่วงเวลานั้น แล้วสลายไปเมื่อไฟดับ
ก่อนจะมาถึงเวทีระดับสเตเดียม Devlin เริ่มจากโรงละครเล็กๆ ในลอนดอน ทำงานกับ experimental opera และละครเวที ปี 1998 Trevor Nunn เชิญเธอไปออกแบบฉากละคร Betrayal ของ Harold Pinter ที่ National Theatre งานในช่วงต้นเหล่านั้นสร้างรากฐานที่สำคัญ เพราะ Devlin ไม่ได้เรียนมาทางดีไซน์หรือสถาปัตยกรรม เธอเรียนมาทาง English Literature ความเข้าใจเรื่องเล่าและจังหวะของภาษาจึงฝังอยู่ในทุกชิ้นงาน
ปี 2005 Kanye West จ้างเธอออกแบบ Touch the Sky tour นั่นคือจุดเปลี่ยน จากนั้น Devlin ก็ก้าวเข้าสู่โลกดนตรีอย่างเต็มตัว ทำงานให้ Lady Gaga, The Weeknd, Lorde และ Pet Shop Boys ทุกเวทีที่เธอทำไม่ได้แค่สวย มันมีตรรกะภายในของตัวเอง มีเหตุผลในการเคลื่อนไหว มีจังหวะที่สัมพันธ์กับดนตรี
สิ่งที่น่าสังเกตในงาน Devlin คือเธอมักใช้แสงเป็นวัสดุหลัก ไม่ใช่แค่เครื่องมือ ในหลายโปรเจกต์ แสงไม่ได้ทำหน้าที่ส่องสว่าง แต่เป็นตัวสร้างรูปทรง สร้างพื้นที่ สร้างอารมณ์ที่จับต้องได้ เธอ map ภาพลงบน kinetic sculptural forms — รูปทรงประติมากรรมที่ขยับได้ — แล้วปล่อยให้แสงกับเงาเล่าเรื่องแทนคำพูด
วันที่ 23 พฤษภาคมนี้ Design Museum ในลอนดอนเปิดนิทรรศการ retrospective ครั้งแรกของ Es Devlin ครอบคลุมผลงานตลอด 30 ปี ภายในจะมีทั้ง maquette หรือแบบจำลองขนาดเล็ก ภาพร่าง ข้อความที่เธอเขียนโน้ตไว้ระหว่างทำงาน รวมถึงประติมากรรมและ installation ที่สร้างขึ้นใหม่สำหรับงานนี้โดยเฉพาะ
นิทรรศการจัดแสดงตั้งแต่ 23 พฤษภาคม 2026 ถึง 9 พฤษภาคม 2027 ที่ Design Museum, London
ภาพประกอบ: Unsplash (Joy Real / Charles Puaud / Ruben Mavarez)
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
