Iris van Herpen — เมื่อเสื้อผ้ากลายเป็นสิ่งมีชีวิต
มีเสื้อตัวหนึ่งที่ทำจากสาหร่ายเรืองแสง
ไม่ใช่ลายพิมพ์ ไม่ใช่ภาพจำลอง แต่เป็นสาหร่ายจริงๆ — สายพันธุ์ Pyrocystis lunula ที่เปล่งแสงในความมืด ถูกหล่อเลี้ยงอยู่ในซิลิโคนและเจลสารอาหาร วางทับลงบนผ้าไหมออร์แกนซาและทูล ราวกับร่างกายมนุษย์กำลังกลายเป็นแหล่งกำเนิดแสงไปในตัว
นั่นคือผลงานจากคอลเลกชัน Sympoiesis ปี 2025 ของ Iris van Herpen ดีไซเนอร์ชาวดัตช์ที่ทำงานอยู่ตรงรอยต่อระหว่าง haute couture กับวิทยาศาสตร์มาตลอดกว่าสิบห้าปี
ตั้งแต่วันที่ 16 พฤษภาคมนี้ Brooklyn Museum ในนิวยอร์กจะเปิดนิทรรศการ Sculpting the Senses — การเดินทางครั้งแรกของนิทรรศการนี้สู่อเมริกาเหนือ หลังจากเริ่มต้นที่ Musée des Arts Décoratifs ในปารีสเมื่อปี 2023 แล้วเดินทางผ่านบริสเบน สิงคโปร์ และร็อตเตอร์ดัม
ผลงานกว่า 140 ชิ้นถูกจัดวางตามธีมที่ Van Herpen หมกมุ่นมาตลอดอาชีพ — ความลี้ลับของน้ำ โครงสร้างกระดูกและระบบกายวิภาค ฟิสิกส์ของการเคลื่อนไหว การรับรู้ของแสงและเสียง และความเชื่อมโยงอันซับซ้อนของสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติ
สิ่งที่ทำให้งานของ Van Herpen แตกต่างในวงการแฟชั่นไม่ใช่แค่รูปทรง แต่คือกระบวนการ เธอเป็นดีไซเนอร์คนแรกที่นำ 3D printing มาใช้สร้างคอลเลกชันบน runway ตั้งแต่ยุคที่เทคโนโลยีนี้ยังไม่เคยก้าวออกจากห้องทดลอง การตัดด้วยเลเซอร์ อัลกอริทึม และวัสดุที่ยืมมาจากสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม — แก้วเป่า เพล็กซิกลาส โลหะ PETG วัสดุย่อยสลายได้ที่ผ่านการพิมพ์สามมิติ — ถูกนำมาผสานกับงาน couture ดั้งเดิมอย่างการปักมือและการทอผ้าไหม
ชุด Hydrozoa จากคอลเลกชัน Sensory Seas ปี 2020 อ้างอิงโครงสร้างของ hydrozoan สิ่งมีชีวิตจิ๋วใต้ทะเลลึก และภาพวาดเซลล์ประสาทของ Santiago Ramón y Cajal นักกายวิภาคศาสตร์ชาวสเปน แผ่น PETG ถูกตัดด้วยเลเซอร์อย่างละเอียดแล้วซ้อนทับบนผ้า glass organza สร้างพื้นผิวที่เปลี่ยนรูปตามแสงและการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ชุด Phantom’s Coral จากคอลเลกชัน Sympoiesis สร้างจากลวดทองเหลืองหลายพันเส้นที่ขึ้นรูปให้คล้ายปะการัง ทุกเส้นถูกจัดวางด้วยมือ ไม่มีส่วนไหนเหมือนกัน
Van Herpen ไม่เคยทำงานคนเดียว ทุกคอลเลกชันเกิดจากการทำงานร่วมกับสถาปนิก วิศวกร นักวิทยาศาสตร์ และศิลปิน ชุด Loie Dress สร้างจากผ้าไหมซาตินและเรซิน เป็นผลจากการศึกษาท่วงท่าของ Loie Fuller นักเต้นยุค Art Nouveau ผู้เคยใช้ผ้าและแสงสร้างภาพลวงตาบนเวทีเมื่อกว่าร้อยปีก่อน ร่องรอยของการเคลื่อนไหวนั้นถูกแปลงเป็นโครงสร้างแข็งที่หยุดนิ่ง — ราวกับจับช่วงเวลาหนึ่งของการหมุนไว้ได้
นิทรรศการ Iris van Herpen: Sculpting the Senses จัดแสดงที่ Brooklyn Museum นิวยอร์ก ตั้งแต่ 16 พฤษภาคม ถึง 6 ธันวาคม 2026
ภาพ: Brooklyn Museum / David Ụzọchukwu / Molly SJ Lowe
เสื้อผ้าของ Van Herpen ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อสวมใส่ในชีวิตประจำวัน มันถูกสร้างขึ้นเพื่อตั้งคำถามเงียบๆ ว่าร่างกายมนุษย์กับธรรมชาติแยกออกจากกันได้จริงหรือ — และบางที คำตอบก็อยู่ตรงพื้นผิวบางๆ ระหว่างผิวหนังกับผ้านั่นเอง
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio — ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
