สีดำที่เราเห็นบนของส่วนใหญ่ มักเป็นสีดำที่สะท้อนแสงกลับมาบ้าง มีเงาวับ มีจุดไฮไลต์ที่บอกว่านี่คือพลาสติกหรือโลหะเคลือบ แต่มีสีดำอีกแบบที่ดูดแสงเข้าไปเกือบหมด จนตาเราไม่รู้จะวางระยะกับมันตรงไหน
ลำโพง Tone of Black เริ่มต้นจากสีดำแบบหลังนั้น มันคืองานที่ Teruhiro Yanagihara Studio ออกแบบให้กับ Abel Corporation ผู้เชี่ยวชาญการทำผิวโลหะจากญี่ปุ่น โดยใช้วัสดุชื่อ Abel Black ซึ่งเป็นสเตนเลสที่ผ่านกระบวนการทำให้ดำจนสะท้อนแสงน้อยกว่าหนึ่งเปอร์เซ็นต์
Abel Corporation ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 1965 ทำงานเกี่ยวกับการปรับผิวโลหะมาตลอด สิ่งที่ทำให้ Abel Black ต่างจากการพ่นสีหรือชุบทั่วไป คือมันไม่ได้เคลือบอะไรทับลงไป แต่ควบคุมชั้นออกไซด์บนเนื้อสเตนเลสในระดับนาโน สีดำที่ได้จึงเป็นสีของตัวโลหะเอง ไม่ใช่สีที่แปะอยู่ด้านบน เนื้อโลหะยังรู้สึกได้ว่าเป็นโลหะ แต่กลายเป็นดำ
โปรเจกต์นี้มีชื่อรวมว่า ABEL BLACK PROJECT เปิดตัวครั้งแรกที่ Milan Design Week ปี 2024 และ Tone of Black คือเฟสที่สองที่ขยับจากการโชว์วัสดุ มาเป็นของที่มีหน้าที่ใช้งานจริง
สิ่งที่ Yanagihara เลือกทำกับวัสดุนี้น่าสนใจ แทนที่จะใช้ความดำเป็นแค่สีเท่ ๆ เขาออกแบบหน้าลำโพงให้เป็นแผ่นไม่สมมาตร มีรอยพับและส่วนโค้งเล็ก ๆ ที่ทำมุมต่างกัน ผลคือเมื่อแสงตกลงมา ผิวดำบนหน้าเดียวกันกลับให้โทนดำที่ไม่เท่ากัน บางมุมดำสนิท บางมุมเห็นประกายจาง ๆ เปลี่ยนไปเรื่อยตามที่เรายืนมอง
ทีมออกแบบเรียกแนวคิดนี้ว่า การฟังสีดำ ฟังดูเป็นนามธรรม แต่พอเห็นของจริงก็เข้าใจ เพราะดำหนึ่งสีถูกทำให้มีหลายเฉด หลายน้ำหนัก เหมือนเสียงที่มีทั้งทุ้มและแหลมอยู่ในโน้ตเดียว
ตัวลำโพงไม่ได้เป็นเหล็กล้วน มันจับคู่ผิวดำเข้ากับไม้เชอร์รีเนื้อแท้ ความตัดกันตรงนี้ทำให้ทั้งสองวัสดุเด่นขึ้น โลหะที่ดูเย็นและนิ่งอยู่ข้างไม้ที่ยังเห็นลายและความอุ่น เป็นการวางคู่ที่งานออกแบบญี่ปุ่นทำได้ดีมาตลอด คือไม่ปล่อยให้วัสดุหรูตัวใดตัวหนึ่งกลบอีกตัว
รายละเอียดที่เห็นได้ใกล้ ๆ คือขอบที่ตัดเป็นร่อง V ตรงรอยต่อ ทำให้เห็นการเปลี่ยนผิวจากแบบเฮียร์ไลน์ที่เป็นเส้นด้าน ไปเป็นผิวกระจกเงา จุดเล็ก ๆ พวกนี้คือที่ที่งานฝีมือกับงานออกแบบมาเจอกัน เพราะถ้าผิวไม่เนียนพอ ความต่างของดำก็จะดูเลอะแทนที่จะดูตั้งใจ
แนวทางการเอาวัสดุญี่ปุ่นมาตีความใหม่ผ่านดีไซเนอร์แบบนี้ ชวนให้นึกถึงงานอย่าง โคมไฟ O Series ของ A-POC ABLE Issey Miyake กับ atelier oï ที่เริ่มจากเทคนิคของวัสดุก่อน แล้วค่อยหาว่ามันอยากเป็นของอะไร ทั้งสองชิ้นไม่ได้เริ่มจากรูปทรงที่อยากได้ แต่เริ่มจากสิ่งที่วัสดุทำได้จริง
ลำโพงเป็นของที่เรามักตัดสินด้วยหู แต่ Tone of Black ขอให้เราหยุดมองมันก่อน มันวางตัวเงียบ ๆ อยู่ในห้อง ดำจนเกือบหายไปกับเงา แล้วค่อยเผยตัวเมื่อแสงเปลี่ยน บางทีของที่อยู่กับเรานานที่สุด ก็คือของที่ไม่รีบบอกทุกอย่างตั้งแต่แรกเห็น
ของชิ้นนี้จากร้าน Portjolio
FINAL V1 SD Holder Keychain เป็นของชิ้นเล็กที่ออกแบบมาให้ทำหน้าที่เดียวอย่างพอดี ไม่มีส่วนเกิน เป็นความเรียบที่มาจากการคิดเรื่องการใช้งานก่อน แบบเดียวกับที่ Tone of Black เริ่มจากวัสดุ
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
Photo credit: Abel Corporation / Teruhiro Yanagihara Studio via PR TIMES
