ตรงกลางลานชั้นหนึ่งของห้าง Hankyu Umeda ในโอซาก้า มีรูปปั้นไม้ตัวหนึ่งยืนนิ่งอยู่
ร่างกายเป็นคน สวมเสื้อลายจุดสีแดงกับกางเกงยีนส์สีน้ำเงิน แต่ส่วนหัวกลับเป็นต้นสนสีเขียวที่แผ่กิ่งก้านออกเป็นเขากวาง ด้านล่างเท้าทั้งสองเหยียบอยู่บนตำราที่วางซ้อนกัน รอบๆ ปูด้วยหญ้าเทียมสีเข้ม
ไม่มีป้ายอธิบายขนาดใหญ่ ไม่มีเสียงดนตรีประกอบ มีแค่คนที่เดินผ่านไปมาหยุดมอง บางคนเอียงหัวดูสักพัก แล้วเดินต่อ
ผลงานชิ้นนี้ชื่อ “Sacred Tree” โดย Yuichi Hirako ศิลปินญี่ปุ่นวัย 44 ปี เกิดที่โอคายาม่า จบจิตรกรรมจาก Wimbledon College of Arts ในลอนดอน ปัจจุบันทำงานอยู่ที่โตเกียว เป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการ “NON NATURE” ที่จัดแสดงภายใต้เทศกาล Osaka Art and Design 2026 ซึ่งปีนี้จัดขึ้นเป็นครั้งที่สี่ กระจายตามจุดต่างๆ ทั่วเมืองโอซาก้าตั้งแต่ 27 พฤษภาคม ถึง 23 มิถุนายน
Hirako ทำงานกับจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพวาดมาตลอดทั้งอาชีพ แต่สิ่งที่ทำให้เขาเป็นที่จดจำคือตัวละครที่เรียกว่า “Tree Man” — มนุษย์ที่มีต้นไม้แทนศีรษะ มีเขากวางแผ่ออกเหมือนกิ่งไม้
ตัวละครนี้ปรากฏซ้ำในผลงานของเขามาหลายปี บางครั้งยืนเดี่ยว บางครั้งยืนเป็นกลุ่ม บางครั้งอยู่ในป่า บางครั้งอยู่กลางเมือง ราวกับเป็น self-portrait ที่ไม่เคยเปิดเผยใบหน้าจริง
รากของแนวคิดนี้ย้อนไปถึงตำนานญี่ปุ่นเรื่อง “โคดามะ” (kodama) — วิญญาณที่เชื่อกันว่าสิงสถิตอยู่ในต้นไม้โบราณ ความเชื่อแบบชินโตที่ยังคงหายใจอยู่เบาๆ ในวัฒนธรรมญี่ปุ่นจนถึงวันนี้
สิ่งที่ทำให้ “NON NATURE” ต่างจากนิทรรศการในแกลเลอรีทั่วไป คือสถานที่
Hankyu Umeda ไม่ใช่พื้นที่ศิลปะ มันคือห้างสรรพสินค้า คนที่เดินผ่าน Sacred Tree ส่วนใหญ่ไม่ได้ตั้งใจมาดูงานศิลปะ พวกเขามาซื้อของ มากินข้าว มานั่งรอรถไฟ
แต่ Hirako ไม่ได้เลือกสถานที่นี้โดยบังเอิญ
รอบๆ ประติมากรรมหลัก เขาสร้างเขาวงกตจากแผ่นไม้อัดที่วาดภาพลงไป มีเครื่องพินบอลไม้ให้ผู้คนเล่นได้จริง ตู้โชว์ของห้างถูกเปลี่ยนเป็นพื้นที่จัดแสดง เต็มไปด้วยรูปปั้น Tree Man ขนาดเล็ก สัตว์ไม้แกะสลัก หนังสือ แจกันดอกไม้ และอุปกรณ์เล่นต่างๆ ด้านนอกของตัวอาคาร ภาพวาดของ Hirako ถูกพิมพ์ลงบนผ้าที่ห้อยเป็นม่านยาวตามทางเดิน
ทุกอย่างรวมกันทำให้ขอบเขตระหว่าง “ดูงานศิลปะ” กับ “เดินห้าง” เลือนหายไป
เมื่อเด็กหยิบพินบอลไม้ขึ้นมาเล่น เมื่อคนแก่หยุดถ่ายรูปรูปปั้นในตู้โชว์ เมื่อนักเรียนเดินเข้าไปในเขาวงกตแล้วหยุดอ่านภาพวาด ขอบเขตระหว่าง “คน” กับ “ธรรมชาติ” ก็เลือนหายไปด้วยเช่นกัน
เหมือนกับสิ่งที่ Tree Man พยายามบอกมาตลอด
“NON NATURE” ของ Yuichi Hirako จัดแสดงที่ชั้น 1 Hankyu Umeda Main Store โอซาก้า ตั้งแต่ 20 พฤษภาคม ถึง 22 มิถุนายน 2026 ภายใต้เทศกาล Osaka Art and Design ครั้งที่ 4
Photo credit: Unsplash
