ห่วงโลหะในไบเดอร์เล่มหนึ่งบางเพียงสิบเอ็ดมิลลิเมตร บางกว่าที่คนคุ้นเคยกับสมุดระบบห่วงทั่วไปมาก เมื่อวางกระดาษได้ไม่กี่แผ่น คนที่ถือมันก็ต้องตัดสินใจตั้งแต่แรกว่าจะเก็บอะไรไว้ นี่ไม่ใช่ข้อจำกัดที่เกิดจากความบังเอิญ แต่เป็นความตั้งใจของ PLOTTER แบรนด์เครื่องเขียนจากญี่ปุ่นที่เชื่อว่าพื้นที่ที่น้อยลงจะทำให้เราคิดมากขึ้นก่อนจะใส่อะไรลงไป
PLOTTER เกิดจาก Designphil บริษัทญี่ปุ่นที่อยู่เบื้องหลังแบรนด์เครื่องเขียนอย่าง Midori งานออกแบบวางตัวตนของแบรนด์โดยสตูดิโอ NOSIGNER ที่ตั้งโจทย์ไว้ต่างจากสมุดวางแผนทั่วไป แทนที่จะเป็นเครื่องมือสำหรับบันทึกอย่างเดียว PLOTTER ถูกนิยามว่าเป็นเครื่องมือแอนะล็อกสำหรับคิดถึงอนาคต คำที่แบรนด์ใช้เรียกตัวเองคือ Planner, Organizer และ Imaginer สามบทบาทที่ผูกอยู่ในไบเดอร์เล่มเดียว
สิ่งที่ทำให้ระบบนี้ต่างจากสมุดเล่มเย็บเข้าเล่ม คือมันเป็นระบบห่วงที่ถอดเปลี่ยนกระดาษได้อิสระ หน้าไดอารี่ หน้าจดโปรเจกต์ หน้ากระดาษเปล่า สามารถสลับ เพิ่ม หรือเอาออกได้ตามใจ คนใช้จึงประกอบสมุดของตัวเองขึ้นมาจากชิ้นส่วน ไม่ได้รับมันมาสำเร็จรูป ความยืดหยุ่นตรงนี้เป็นหัวใจของสิ่งที่ญี่ปุ่นเรียกว่า system techo หรือสมุดระบบ
เรื่องของหนังเป็นอีกจุดที่ PLOTTER ให้ความสำคัญ ปกแต่ละเล่มทำจากหนังแท้ชิ้นเดียว ยึดด้วยแผ่นหลังที่แบรนด์ออกแบบเอง ทำให้ตัวปกบางและเบา แนวคิดของแบรนด์คือการเคารพหนังในสภาพธรรมชาติของมัน รอยย่น รอยขีดข่วน และความไม่สม่ำเสมอบนผิวหนัง ไม่ได้ถูกมองว่าเป็นตำหนิ แต่เป็นเสน่ห์ที่บอกว่าวัสดุนี้เคยเป็นสิ่งมีชีวิต
หนังที่แบรนด์เลือกใช้จึงมีหลายชนิด แต่ละแบบให้ท่าทีต่างกัน รุ่น Liscio ผิวเรียบเนียนดูสงบและเป็นทางการ รุ่น Pueblo ผิวด้านหยาบมือ ให้ความรู้สึกอบอุ่นแบบงานฝีมือ รุ่น Shrink มีลายเม็ดจากการหดตัวของหนัง ส่วนรุ่นอย่าง Predator เป็นหนังที่จะค่อยๆ เปลี่ยนสีเข้มขึ้นตามการสัมผัสในแต่ละวัน สีของมันในปีแรกกับปีที่ห้าจะไม่เหมือนกัน และนั่นคือสิ่งที่คนใช้ตั้งใจรอ
สิ่งที่น่าคิดในดีไซน์ของ PLOTTER คือมันเดินสวนทางกับตรรกะของสมุดวางแผนทั่วไป แบรนด์อื่นมักแข่งกันเพิ่มช่อง เพิ่มฟังก์ชัน เพิ่มความจุ เพื่อให้สมุดหนึ่งเล่มทำได้ทุกอย่าง แต่ PLOTTER เลือกจำกัดพื้นที่โดยตั้งใจ ห่วงบางๆ นั้นคือการบอกว่า ถ้าคุณใส่ได้แค่นี้ คุณจะเลือกใส่สิ่งที่จำเป็นจริงๆ เท่านั้น การออกแบบด้วยการเอาออก แทนที่จะเพิ่มเข้าไป เป็นความคิดที่ต้องมั่นใจในตัวเองพอสมควร
ในเวลาที่ทุกอย่างย้ายไปอยู่บนหน้าจอ การมีเครื่องมือแอนะล็อกที่ต้องหยิบจับ ต้องเปิดเปลี่ยนกระดาษด้วยมือ กลายเป็นสิ่งที่คนจำนวนหนึ่งเลือกกลับไปหา ไม่ใช่เพราะมันสะดวกกว่าแอปพลิเคชัน แต่เพราะจังหวะของมันบังคับให้ช้าลง การเขียนลงกระดาษ การตัดสินใจว่าจะเก็บหน้าไหนไว้และเอาหน้าไหนออก เป็นการคิดที่หน้าจอมักข้ามไป PLOTTER วางตัวเองอยู่ตรงนั้นพอดี ระหว่างของใช้กับเครื่องมือของความคิด คล้ายกับที่ดีไซน์ญี่ปุ่นหลายชิ้นที่กลับมาเลือกความเรียบง่ายที่อยู่ได้นานแทนความหวือหวา
ไบเดอร์เล่มหนึ่งอาจอยู่กับคนคนหนึ่งไปหลายปี ผ่านการเปลี่ยนกระดาษข้างในนับไม่ถ้วน แต่ตัวปกยังเป็นเล่มเดิม เพียงแต่สีเข้มขึ้น ผิวนุ่มขึ้น มีร่องรอยของมือที่เคยจับ คำถามที่ PLOTTER ทิ้งไว้เงียบๆ อาจไม่ใช่เรื่องว่าเราจดอะไร แต่เป็นเรื่องว่า เมื่อพื้นที่มีจำกัด เราจะเลือกให้อะไรได้อยู่ต่อ
ของบนโต๊ะที่เข้ากับเรื่องนี้
FINAL V1 SD Holder Keychain เป็นของชิ้นเล็กที่คิดมาจากความคิดคล้ายกัน คือการออกแบบที่ให้เก็บได้แค่พอดี หนึ่งช่องสำหรับการ์ดที่สำคัญจริง แทนที่จะเก็บทุกอย่างไว้ในที่เดียวกันจนหาย
Photo credit: PLOTTER (Designphil)
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
